İçeriğe geç

Reklam

DirectStorage Nedir ve Nasıl Çalışır? Tam Rehber

Modern bir oyuncu bilgisayarının içinde NVMe SSD ve güçlü ekran kartıyla DirectStorage nedir ve nasıl çalışır temasını temsil eden görsel

Bir oyunu açtığınızda uzun yükleme ekranlarına bakmak, PC oyunculuğunun en tanıdık sıkıntılarından biridir. İşte tam da bu noktada devreye giren DirectStorage nedir ve nasıl çalışır sorusu, son yılların en çok merak edilen oyun teknolojisi başlıklarından biri hâline geldi. Çünkü bu teknoloji, oyunların çoğu zaman yeni bir ekran kartı ya da ek RAM (bellek) takmadan, yalnızca depolamayı daha akıllı kullanarak neden daha hızlı yüklendiğini açıklıyor.

Bu yazımızda DirectStorage’ın tam olarak ne olduğunu, arka planda nasıl işlediğini, hangi donanımı gerektirdiğini ve hangi oyunların bu teknolojiden faydalandığını sizler için adım adım derledik. Ayrıca sık sorulan “nasıl etkinleştiririm?” sorusuna da net bir yanıt vereceğiz.

Geleneksel veri yolu ile DirectStorage veri yolunu karşılaştıran, CPU ve GPU üzerinde veri açma adımlarını gösteren infografik
Geleneksel veri yolu ile DirectStorage’ın izlediği yolu karşılaştıran resmi Microsoft şeması.

Reklam

DirectStorage Nedir?

DirectStorage, Microsoft’un geliştirdiği ve oyunların depolama biriminden veri çekme biçimini yeniden tasarlayan bir uygulama programlama arayüzüdür (API). Kısaca amacı, oyun dosyalarını diskten ekran kartının belleğine mümkün olan en kısa yoldan ve en az gecikmeyle taşımaktır.

Teknoloji ilk olarak 2020’de, Xbox Series X/S konsollarının “Velocity Architecture” adı verilen hızlı yükleme mimarisinin bir parçası olarak duyuruldu. Ardından Microsoft, aynı yaklaşımı Windows tarafına taşıyarak PC oyuncularının da modern NVMe SSD’lerin yüksek hızından tam anlamıyla yararlanmasını hedefledi. Yani DirectStorage, konsollarda kanıtlanmış bir fikrin PC dünyasına uyarlanmış hâlidir.

Buradaki temel sorun şudur: Windows’un dosya okuma yöntemleri onlarca yıldır neredeyse hiç değişmedi ve mekanik sabit diskler (HDD) çağında tasarlandı. Modern oyunlar ise saniyede binlerce küçük dosya parçasını akış hâlinde isterken bu eski yol tıkanır. DirectStorage tam olarak bu darboğazı ortadan kaldırmak için vardır.

DirectStorage Nasıl Çalışır?

DirectStorage’ın nasıl çalıştığını anlamak için önce geleneksel yolu görmek gerekir. Eski yöntemde veri şu zinciri izler: veri SSD’den okunur, önce sistem belleğine (RAM) kopyalanır, işlemci (CPU) tarafından açılır (sıkıştırması çözülür), tekrar belleğe yazılır ve ancak sonra ekran kartının belleğine (VRAM) gönderilir. Her adım zaman ve işlemci gücü tüketir.

DirectStorage bu zinciri kısaltır. Çok sayıda küçük veri talebini tek tek işlemek yerine toplu hâlde (batch) sıraya alır ve işlemcinin üzerindeki yükü ciddi biçimde azaltır. Böylece binlerce minik okuma isteği CPU’yu meşgul etmek yerine hızlıca işlenir. İki yöntem arasındaki farkı aşağıdaki tabloda özetledik:

AşamaGeleneksel YöntemDirectStorage
Veri yoluSSD → RAM → CPU → RAM → VRAMSSD → doğrudan hedef tampon → VRAM
Veri açma (decompression)İşlemci (CPU) yaparEkran kartı (GPU) yapar
Talep işlemeTek tek, sıraylaToplu (batch), paralel
İşlemci yüküYüksekDüşük

GPU Üzerinde Veri Açma Nedir?

DirectStorage’ın en dikkat çekici özelliği, veri açma işini işlemciden alıp ekran kartına (GPU) devretmesidir. Oyun dosyaları diskte yer kaplamamak için sıkıştırılmış hâlde tutulur; oyun bunları kullanmadan önce açılmaları gerekir. Geleneksel yöntemde bu iş CPU’yu yorar.

GPU ise binlerce çekirdeğiyle paralel hesaplamada işlemciden çok daha güçlüdür. DirectStorage 1.1 ile birlikte gelen GDeflate, tam da bunun için Nvidia tarafından geliştirilip açık bir standart olarak sunulan bir sıkıştırma biçimidir. Veri, VRAM’e ulaşana kadar sıkıştırılmış kalır ve açma işlemi doğrudan ekran kartında yapılır. Ekran kartının bu tür görevlerdeki rolünü merak ediyorsanız, eski ekran kartı ve CPU’nun ne işe yaradığını anlattığımız yazımıza da göz atabilirsiniz. Teknik ayrıntılar için Microsoft’un DirectX geliştirici blogundaki resmi açıklamasını inceleyebilirsiniz.

Oyunlar Neden Yeni Donanım Olmadan Daha Hızlı Yükleniyor?

Buradaki en şaşırtıcı nokta, DirectStorage’ın oyun yükleme sürelerini nasıl hızlandırdığının donanım yükseltmesiyle ilgili olmamasıdır. Yani daha güçlü bir ekran kartı satın almanıza ya da bilgisayarınıza ek RAM takmanıza gerek yoktur. Kazanç, mevcut donanımın daha verimli kullanılmasından gelir.

Modern oyunlar açılırken devasa dünyaları ve dokuları belleğe taşımak için sürekli veri akışına ihtiyaç duyar. Eski I/O (girdi/çıktı) yolu bu akışta tıkandığında, hızlı bir SSD’niz olsa bile potansiyelinin tamamını kullanamazsınız. DirectStorage bu tıkanıklığı açtığı için, aynı NVMe diskten çok daha fazla verim alınır. Örneğin ilk resmi örnek olan Forspoken’da bazı sahneler yalnızca 1-2 saniyede yüklenebiliyordu.

DirectStorage İçin Gerekli Donanım Nedir?

DirectStorage için gerekli donanım aslında çoğu güncel oyuncu bilgisayarında zaten mevcuttur. Yine de teknolojinin tam performans vermesi için şu üç unsur önemlidir:

  • NVMe SSD: PCIe arayüzü kullanan bir katı hâl sürücü şarttır. Eski SATA SSD’ler ve mekanik sabit diskler yeterli bant genişliğine sahip değildir.
  • DirectX 12 uyumlu ekran kartı: GPU üzerinde veri açma için Shader Model 6.0 ve üzerini destekleyen bir kart gerekir. Nvidia, AMD ve Intel sürücü güncellemeleriyle bu desteği ekledi.
  • Windows sürümü: Windows 11 idealdir; Windows 10 (sürüm 1909 ve üzeri) de desteklenir.
Bir anakartın M.2 yuvasına takılı Samsung NVMe SSD'nin yakın çekim fotoğrafı
Bir anakartın M.2 yuvasına takılı NVMe SSD; DirectStorage için gereken temel donanım. (Fotoğraf: Daniel Aleksandersen, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

Kısacası bir NVMe SSD ile modern bir ekran kartına sahipseniz, altyapı hazır demektir. Depolama teknolojilerinin nasıl geliştiğini merak edenler için holografik veri depolamanın nasıl çalıştığını anlattığımız içeriğimiz de ilgi çekici olabilir.

DirectStorage Nasıl Etkinleştirilir?

Burada önemli bir yanlış anlaşılmayı düzeltelim: DirectStorage, Windows ayarlarından açıp kapattığınız bir düğme değildir. Bir oyunun bu teknolojiyi kullanabilmesi için, geliştiricinin oyunu baştan DirectStorage’a göre tasarlaması ve gerekli çalışma zamanı dosyalarını oyuna dâhil etmesi gerekir.

Yani kullanıcı olarak yapmanız gereken tek şey altyapıyı hazır tutmaktır. Windows’unuzu ve ekran kartı sürücülerinizi güncel tutar, oyunlarınızı bir NVMe SSD üzerine kurarsanız, DirectStorage destekleyen bir oyun bu teknolojiyi otomatik olarak devreye alır. Ekstra bir kurulum ya da ayar yapmanıza gerek kalmaz.

DirectStorage’ı Hangi Oyunlar Destekler?

DirectStorage destekleyen oyunların sayısı yavaş da olsa artıyor. Aşağıda öne çıkan başlıkları ve çıkış tarihlerini bir araya getirdik:

OyunPC ÇıkışıNot
ForspokenOcak 2023DirectStorage’ı resmi olarak kullanan ilk PC oyunu
Ratchet & Clank: Rift ApartTemmuz 2023Hızlı geçişleriyle teknolojiyi öne çıkardı
Forza Motorsport2023Yarış türünde hızlı yükleme örneği
Horizon Forbidden West2024Geniş açık dünya akışı
Marvel’s Spider-Man 22025Şehir içi hızlı seyahat sahneleri
Ratchet & Clank: Rift Apart oyununun DirectStorage teknolojisini destekleyen resmi kapak görseli
Ratchet & Clank: Rift Apart, DirectStorage teknolojisini hızlı sahne geçişleriyle öne çıkaran oyunlardan biri. (Görsel: PlayStation resmi kaynağı)

Adaptasyonun beklendiği kadar hızlı yaygınlaşmadığı doğrudur; çünkü teknolojiden tam verim almak oyunun yeniden tasarlanmasını gerektirir. Yine de Microsoft geliştirmeyi sürdürüyor. Mart 2026’da yayımlanan DirectStorage 1.4 sürümü, GDC 2026’da tanıtıldı ve açık bir standart olan Zstandard (Zstd) sıkıştırmasını ekleyerek daha yüksek sıkıştırma oranları ve daha akıcı içerik akışı vaat ediyor.

DirectStorage ile PS5 Arasındaki Fark Nedir?

PlayStation 5, çıkışından beri neredeyse anlık yükleme süreleriyle övülüyor. Bunun nedeni, PS5’in veri açma işini yürüten özel bir donanım bloğuna sahip olmasıdır. Yani konsolda bu iş için ayrılmış, fiziksel bir devre bulunur.

DirectStorage ise PC’de böyle özel bir çipe güvenmez; veri açma işini mevcut ekran kartına yaptırır. Bu, PC tarafının hem güçlü hem de esnek olmasını sağlar, ancak ekran kartı yoğun grafik işiyle zaten meşgulse küçük bir denge kurmak gerekir. Özetle PS5 bu işi ayrılmış donanımla, DirectStorage ise yazılım ve GPU iş birliğiyle çözer.

Sonuç

DirectStorage, PC oyunculuğunda uzun süredir beklenen bir dönüşümü temsil ediyor: hızlı depolamanın gerçek potansiyelini oyuna yansıtmak. Teknoloji, oyunları yeni bir ekran kartı veya ek RAM olmadan daha hızlı yükleyerek modern SSD’lerin gücünü nihayet görünür kılıyor. Yaygınlaşması yavaş ilerlese de Zstandard destekli yeni sürümlerle geleceği umut verici.

Eğer bu tür teknoloji ve oyun konuları ilginizi çekiyorsa, sitemizde yer alan “Fiziksel Oyun Diski Neden Bitiyor? Dijital Dönüşüm” adlı yazımıza da göz atabilirsiniz.

Reklam

Abone ol
Bildir
guest
0 Yorum
Eskiler
En Yeniler Beğenilenler

Reklam

Reklam